Kedi kısırlaştırma ne zaman yapılır?

Kedi kısırlaştırma için uluslararası veteriner kuruluşlarının bugünkü önerisi, kedinin 5 aylık olmadan kısırlaştırılmasıdır; Türkiye'de birçok veteriner ise 5–6 ay arasını tercih eder. Bunun nedeni basit: kediler 4–6 aylıkken ergenliğe girebilir ve ilk kızgınlıktan önce gebe kalabilir. Bu sayfada kedinin kaç aylıkken kısırlaştırılacağını, dişi ve erkek kedide neyin farklı olduğunu, ameliyattan önce ve sonra nelere dikkat edeceğini ve en sık duyulan yanlışları bulacaksın. Kedin için en doğru zamanı veterinerin sağlık durumuna bakarak belirler.

Neden erken?

Kediler sanıldığından çok daha erken olgunlaşır. Dişi kedi 4 aylıkken ilk kızgınlığa girebilir ve mevsim boyunca 2–3 haftada bir tekrarlayan kızgınlıklar yaşayabilir. Kızgınlıktaki bir kedi kapı ve pencerelerden kaçmaya çalışır; bir kez dışarı çıkması gebelik için yeterli olabilir.

Erken kısırlaştırmanın iki önemli faydası var:

• İstenmeyen yavruları önler. Bir dişi kedi yılda birkaç kez doğum yapabilir.
• Meme tümörü riskini büyük ölçüde azaltır. Dişi kediler 6 aylık olmadan kısırlaştırıldığında meme tümörü riski, kısırlaştırılmamış kedilere göre yaklaşık onda bire iner. Bu koruma, kısırlaştırma geciktikçe azalır.

Genç kedilerde ameliyat daha kısa sürer ve iyileşme genellikle daha hızlıdır.

Dişi ve erkek kedide farklar

Erkek kedilerde işaretleme alışkanlık haline geldiyse kısırlaştırma sonrasında da bir süre sürebilir. Bu, işlemin erken yapılmasının bir başka nedenidir.

Ameliyattan önce

• Genel muayene: Veterinerin anesteziden önce kediyi muayene eder; yaşına ve sağlık durumuna göre kan testi isteyebilir.
• Aç kalma: Ne zaman yemeğin kesileceğini veterinerin söyler. Yavru kedilerde açlık süresi genellikle daha kısa tutulur; kendi başına uzatma.
• Aşı takvimi: Bazı klinikler aşı ile kısırlaştırmayı aynı güne koymaz. Kedi aşı takvimi ile birlikte planla.
• Taşıma: Kediyi kliniğe taşıma çantasında götür ve eve dönüşte de aynı çantayı kullan.

Ameliyattan sonra

• İlk gün: Anestezinin etkisiyle kedin uykulu ve dengesiz olabilir. Sessiz, sıcak bir odada, yükseğe çıkamayacağı bir yerde dinlensin.
• Yemek ve su: Veterinerin söylediği saatte az miktarla başla.
• Dikiş yeri: Her gün bak. Kızarıklık, şişlik, akıntı ya da açılma görürsen veterinerini ara.
• Yalama: Dikişi yalamasını önlemek için veterinerinin önerdiği yakalığı ya da ameliyat bodysini kullan.
• Hareket: Dişi kedilerde birkaç gün boyunca yüksek yerlere atlamayı sınırla.
• Kum kabı: İlk günlerde kenarı alçak bir kap ve tozsuz kum işini kolaylaştırır.

Halsizlik ve iştahsızlık bir günden uzun sürerse, kusma olursa ya da kedin hiç idrar yapmıyorsa veterinerini ara.

İlk hafta için kontrol listesi

Bu süre boyunca kedini başka hayvanlarla sert oyunlardan uzak tut. Evde başka bir kedi varsa, klinik kokusu yüzünden ilk günlerde ona yabancı davranabilir; ikisini bir iki gün ayrı odalarda tutup yavaşça yeniden tanıştırmak işe yarar.

Kısırlaştırma kilo aldırır mı?

Kısırlaştırma kendi başına kilo aldırmaz, ama kedinin enerji ihtiyacını düşürür ve iştahını artırabilir. Aynı miktarda yemeye devam eden kedi kilo alır. Bu yüzden:

• Ameliyattan sonra porsiyonu veterinerinle birlikte gözden geçir.
• Mamayı göz kararı değil, tartarak ver.
• Günde birkaç kısa oyun seansı ekle.

Kedin kilo almaya başladıysa kedi kilo verme programı güvenli bir yol sunar.

Sık duyulan yanlışlar

• "Önce bir kez doğursun." Bunun kediye bir faydası yoktur; meme tümörü riskini de artırır.
• "Ev kedisinin kısırlaştırılmasına gerek yok." Kızgınlık ev kedisinde de olur ve kaçma isteği yaratır. Meme tümörü ve rahim iltihabı riski de ev kedisi için geçerlidir.
• "Kızgınlıktayken ameliyat olmaz." Mümkündür; bazı veterinerler kızgınlığın bitmesini beklemeyi tercih eder. Kararı veterinerin verir.
• "Erkek kedinin karakteri değişir." Kedinin kişiliği aynı kalır; değişen, hormonlarla gelen işaretleme, dolaşma ve kavga isteğidir.

SarPet'te

• Yaşam takvimi, kısırlaştırma penceresi yaklaşırken veterinerinle konuşmanı hatırlatır.
• Ameliyattan sonra Kimlik ekranında kısırlaştırma tarihini güncelle; öneriler buna göre değişir.

Sık sorulan sorular

Gebe olduğundan şüphelendiğim kediyi kısırlaştırabilir miyim?

Bu, veterinerinle birlikte vermen gereken bir karardır. Gebeliğin hangi aşamada olduğuna ve kedinin sağlığına göre seçenekleri anlatır.

Yaşlı bir kedi kısırlaştırılabilir mi?

Evet, yaş tek başına engel değildir. Veterinerin anesteziden önce kan testleri ve muayeneyle kedinin genel durumuna bakar. Yaşlı dişi kedilerde rahim iltihabı riski arttığı için kısırlaştırma daha da önemli olabilir.

Sokak kedisini kısırlaştırmak için ne yapabilirim?

Birçok belediye sahipsiz kediler için ücretsiz kısırlaştırma yapar. Bulunduğun belediyenin veteriner işleri müdürlüğüne danış.

Kısırlaştırılmış kedim hâlâ kızgınlık belirtisi gösteriyor, neden?

Nadiren, ameliyatta küçük bir yumurtalık dokusu kalabilir ve kızgınlık belirtileri aylar sonra yeniden görülebilir. Bunu fark edersen veterinerine söyle; basit testlerle anlaşılır.

Ameliyattan sonra ne zaman yıkanabilir?

Dikişler iyileşene kadar, genellikle 10–14 gün yıkama. Kediler için yıkama zaten nadiren gerekir.