Kedi aşı takvimi: yavru kedi kaç haftalıkken aşılanır?

Kedi aşı takvimi, yavru kedi 6–8 haftalıkken karma aşıyla başlar, 2–4 hafta arayla tekrarlanır ve son yavru dozu en erken 16. haftada yapılır. Ardından kuduz, gerekiyorsa lösemi aşısı ve yetişkinlikte düzenli tekrarlar gelir. Bu sayfada yavru kedinin hangi hafta hangi aşıyı olduğunu tek tabloda, ev kedisiyle dışarı çıkan kedi arasındaki farkı ve aşıdan sonra nelere dikkat edeceğini bulacaksın. Haftalar Türkiye'deki yaygın uygulamaya ve Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği'nin (WSAVA) aşı rehberine dayanıyor; kedin için kesin takvimi veterinerin belirler.

Yavru kedi aşı takvimi: hafta hafta

Veterinerin, kedinin başladığı haftaya ve kullandığı aşıya göre bu haftaları birkaç gün oynatabilir. Sabit kalan iki kural var: dozlar arasında 2–4 hafta olması ve son karma dozunun 16. haftadan önce yapılmaması.

Neden tek doz yetmiyor?

Yavru kedi anne sütüyle antikor alır. Bu antikorlar ilk haftalarda onu korur, ama yüksekken yapılan aşının işe yaramasını da engeller. Anne antikorunun ne zaman düştüğü her yavruda farklıdır. Takvim bu yüzden 2–4 haftada bir doz yaparak o anı yakalamaya çalışır. 16. haftadaki son doz, yavruların büyük çoğunluğunda anne antikorunun artık engel olmadığı yaşa denk gelir; 26. hafta civarındaki tekrar ise geri kalanları yakalar.

Hangi aşı neye karşı korur?

Kedilerde enfeksiyöz peritonit (FIP) için de bir aşı var; ancak uluslararası rehberler bunu genel olarak önermiyor. Veterinerin farklı düşünürse nedenini sorman yeterli.

Ev kedisinin de aşıya ihtiyacı var mı?

Evet. Panlökopeni virüsü ayakkabı, kıyafet ve eşyalarla eve taşınabilir ve dış ortamda aylarca dayanır; hiç dışarı çıkmayan kedi de bu yolla hastalanabilir. Kuduz aşısı ise yaşam tarzından bağımsız olarak yasal zorunluluktur.

Ev kedisiyle dışarı çıkan kedi arasındaki fark, temel aşılarda değil, tekrar aralığında ve ek aşılarda ortaya çıkar. Hiç dışarı çıkmayan ve yeni kedilerle tanışmayan bir kedide veterinerin bazı tekrarları seyrekleştirebilir ya da lösemi tekrarını bırakabilir. Kedin balkona, bahçeye ya da sokağa çıkıyorsa ya da evde sık sık yeni kedi ağırlıyorsan bunu mutlaka söyle.

Yetişkin kedide aşı tekrarı

• Kuduz: Türkiye'de yılda bir. Seyahat ve kayıt işlemlerinde güncel kuduz aşısı istenir.
• Karma: Türkiye'de çoğu klinik yılda bir yapar. WSAVA rehberi panlökopeni için ilk yıldan sonra üç yılda birden sık tekrar gerekmediğini; herpes ve calici için ise düşük riskli ev kedilerinde üç yılda bir, yüksek riskli kedilerde yılda bir tekrarı önerir.
• Lösemi: 1 yaştaki tekrardan sonra, risk sürüyorsa genellikle 2–3 yılda bir.

Yıllık genel muayene, tekrarlar için en uygun zamandır. Kediler hastalığı iyi gizler; veteriner aynı ziyarette kilo, diş ve böbrek gibi sessiz ilerleyen sorunlara da bakar. Bu konuda kedilerde diş eti hastalığı rehberi işine yarayabilir.

Bir doz kaçarsa ne olur?

• Yavru serisinde birkaç haftalık gecikme: Veteriner genellikle kaldığın yerden devam eder ya da bir doz ekler. Gecikme uzunsa seriyi yeniden başlatabilir.
• Yetişkin tekrarı birkaç hafta geçtiyse: Çoğu zaman tek doz yeter. Kuduzdaki gecikme yasal kayıt ve seyahat için ayrıca önemlidir.
• Geçmişi bilinmeyen kedi: Sokaktan ya da barınaktan gelen bir yetişkini veteriner çoğunlukla aşısız kabul eder; önce lösemi ve FIV testi yapıp kısa bir seriyle başlar.

Gecikmeyi fark ettiğin gün veterinerini ara.

Aşıdan önce ve sonra

Aşıdan önce

• Kedin aşı günü sağlıklı olmalı. Hapşırık, göz akıntısı, ishal ya da iştahsızlık varsa veterinerin aşıyı erteleyebilir.
• İç parazit uygulaması genellikle aşıdan birkaç gün ile bir hafta önce yapılır.
• Kediyi kliniğe taşıma çantasında götür; çantaya önceden alışması işini çok kolaylaştırır. Kediyi taşıma çantasına alıştırma programı bunun için var.

Aşıdan sonra

• Bir iki gün süren halsizlik, hafif ateş ve iştahta azalma normaldir.
• Yüzde şişme, kusma, nefes almada zorluk ya da bayılma alerjik tepki belirtisidir; beklemeden veterinere git.
• İğne yerinde küçük bir şişlik olabilir. Şişlik üç aydan uzun sürerse, 2 santimetreden büyükse ya da aşıdan bir ay sonra hâlâ büyüyorsa veterinerine göster. Seyrek görülür ama erken bakılması gereken bir durumdur.

Aşı karnesi ve hatırlatıcılar

Her doz, tarihi ve aşının etiketiyle aşı karnesine işlenir; kuduz aşısı ve mikroçip ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt sistemine girilir. SarPet'te aşı karnesinin fotoğrafını çektiğinde aşı adları ve tarihleri okunur, bir sonraki dozun tarihi önceki dozla arasındaki süreye göre hesaplanır ve zamanı gelmeden hatırlatılır.

Sık sorulan sorular

Yavru kedi aşıları bitmeden başka kedilerle tanışabilir mi?

Aşı durumu bilinen ve sağlıklı kedilerle evde tanışma genellikle sorun değildir. Aşı durumu bilinmeyen kedilerle temas serinin bitmesini beklemeli.

Kuduz aşısı kaç aylıkken yapılır?

Genellikle 3 aylıktan (12 hafta) sonra. Türkiye'de kedilerde de zorunludur ve her yıl tekrarlanır.

Kısırlaştırma ile aşı aynı gün yapılır mı?

Bazı klinikler yapar, bazıları ayrı günü tercih eder. Kedi kısırlaştırma zamanı için veterinerinle konuşurken aşı takvimini de birlikte planla.

Köpeğimle aynı aşıları mı oluyor?

Hayır. Köpeklerin aşıları farklıdır; ayrıntılar köpek aşı takvimi rehberinde.