Köpeklere zehirli yiyecekler: listesi, belirtileri ve ne yapmalı

Köpeklere zehirli yiyecekler arasında en tehlikelileri çikolata, üzüm ve kuru üzüm, ksilitol (şekersiz sakız tatlandırıcısı), soğan ve sarımsak, makademya fındığı ve alkoldür. Bu yiyeceklerin bir kısmı birkaç saat içinde, bir kısmı ise günler sonra belirti verir; bu yüzden köpeğin bunlardan birini yediyse belirti beklemeden veterinerini aramalısın. Bu sayfada köpeklere zehirli yiyecekler listesini, her birinin neden tehlikeli olduğunu, belirtilerin ne zaman çıktığını ve ilk dakikalarda ne yapacağını bulacaksın.

Yiyecekler ve belirtileri

Belirtilerin geç çıkması "bir şey olmadı" demek değildir. Özellikle üzüm ve soğanda köpek ilk gün tamamen iyi görünebilir.

Türk mutfağında gözden kaçanlar

Tehlike çoğu zaman tek başına bir yiyecekte değil, içinde saklandığı yemekte olur:

• Kuru üzüm: Aşure, iç pilav, dolma içi, kek, kurabiye, granola.
• Soğan ve sarımsak: Yemek artıkları, çorba, sos, köfte, kıyma harcı, et suyu tabletleri. Sofradan verilen küçük lokmalar en sık kaynaktır.
• Çikolata: Bayram ve misafir ikramları, çikolatalı kek, sürülebilir kakaolu kremalar.
• Ksilitol: Çantada ya da mont cebinde unutulan şekersiz sakız, bazı diyet ürünleri ve "şeker ilavesiz" etiketli yiyecekler. Etiketi oku: "ksilitol", "E967" ya da "huş şekeri" yazabilir.
• Pişmiş kemik: Zehirli değildir ama kıymıklanıp ağızda, boğazda ya da bağırsakta yaralanmaya yol açabilir. Tavuk ve kuzu kemiği özellikle risklidir.

Daha az bilinen tehlikeler

• Yağlı yemekler: Kızartma, kavurma, et yağı ve tavuk derisi pankreas iltihabına yol açabilir.
• Mısır koçanı, şeftali ve kayısı çekirdeği: Bağırsakta tıkanmaya neden olabilir; bazı meyve çekirdekleri ayrıca zehirli madde içerir.
• Küflü yiyecekler ve kompost: Küf, titreme ve nöbete yol açan zehirler üretebilir; çöp ve kompostu kapalı tut.
• Çok tuzlu yiyecekler: Turşu suyu, çok tuzlu atıştırmalıklar ve ev yapımı oyun hamuru.
• Muskat: Büyük miktarı titreme ve huzursuzluk yapabilir.

Köpeğin yediyse ne yapmalı?

1. Köpeği yiyecekten uzaklaştır ve kalanı topla.
2. Ne yediğini, ne kadar yediğini ve saati not et. Paketi ya da etiketini yanına al.
3. Belirti beklemeden veterinerini ya da en yakın 24 saat açık kliniği ara. SarPet'teki acil panelinde sana en yakın açık klinikleri görebilirsin.
4. Evde kusturmaya çalışma. Tuzlu su, hardal ya da parmakla kusturma köpeğe zarar verebilir. Kusturma gerekiyorsa veterinerin söyler ve bunu güvenli şekilde yapar.
5. Süt, yoğurt ya da başka bir şey içirme. "Zehri bağlar" diye bilinen ev çözümlerinin çoğu işe yaramaz, bazıları zararlıdır.

Erken müdahale çoğu zehirlenmede tedaviyi kolaylaştırır. "Çok az yedi" diye beklemek yerine aramak her zaman daha güvenlidir; ne kadarının tehlikeli olduğu köpeğin kilosuna ve yiyeceğin türüne göre değişir ve bunu veterinerin hesaplar.

Evi güvenli hale getirmek

• Çöp kutusunu kapaklı seç ya da dolap içinde tut.
• Misafirlerden sofradan yiyecek vermemelerini iste; çocuklara da anlat.
• Çantaları ve montları köpeğin ulaşamayacağı bir yere as; sakız ve şeker çoğunlukla oradadır.
• Tezgâhta ve sehpada açıkta yiyecek bırakma.
• Yalnızca köpekler için yapılmış ödül mamaları kullan.

Ödül olarak verilebilecek güvenli yiyecekler

Küçük miktarlarda ve sade hazırlandığında çoğu köpek için uygundur:

• Haşlanmış, kemiksiz ve derisiz tavuk ya da hindi
• Havuç, salatalık, haşlanmış balkabağı
• Çekirdeği ve sapı çıkarılmış elma, muz
• Haşlanmış sade pirinç

Ödüller günlük kalorinin yaklaşık onda birini geçmemeli. Köpeğin kilo almaya yatkınsa köpek kilo verme programı işine yarayabilir.

Sık sorulan sorular

Köpeğim bir parça çikolata yedi, ne yapmalıyım?

Çikolatanın türünü (sütlü, bitter, pişirme), miktarını ve köpeğinin kilosunu not edip veterinerini ara. Tehlike bu üçüne göre değişir; bitter ve pişirme çikolatası çok daha tehlikelidir.

Köpeğim şekersiz sakız yedi, ne kadar acil?

Çok acil. Ksilitol kan şekerini 10–60 dakika içinde düşürebilir. Paketi al ve hemen veterinerini ya da en yakın açık kliniği ara; yolda köpeğin bayılır ya da titrerse bunu kliniğe haber ver.

Fıstık ezmesi verebilir miyim?

İçinde ksilitol olmayan, tuzsuz ve sade bir fıstık ezmesi küçük miktarda genellikle sorun değildir. Etiketi her seferinde oku; aynı markanın farklı ürünlerinde içerik değişebilir.

Köpeğim kahve telvesi ya da çay poşeti yedi.

Kahve telvesi ve çay poşeti yoğun kafein içerir. Huzursuzluk, kusma ve hızlı kalp atışı yapabilir; veterinerini ara.

Bir tane üzüm de tehlikeli mi?

Üzümün güvenli bir miktarı bilinmiyor ve bazı köpekler çok az miktardan etkileniyor. Tek tane bile olsa veterinerini ara.

Kediler için de aynı liste mi geçerli?

Soğan, sarımsak, çikolata ve alkol kediler için de tehlikelidir. Kedilerde ayrıca bazı ev bitkileri çok risklidir; kedilere zehirli bitkiler rehberine bak.